آشنایی با انواع چرم

چکیده

انواع چرم را بهتر بشناسید

چرم جنسی است که از دبّاغی پوست حیوانات مختلف ، به‌ ویژه گاو به‌ دست می ‌آید. فرایند دبّاغی ، پوست فسادپذیر را به یک ماده ی طبیعی پایدار ، دائمی و انعطاف ‌پذیر جهت کاربردهای گوناگون تبدیل می‌ کند.

از ترکیب پوست جانوران با مواد مختلف مانند زاج سفید ، پوست درخت صنوبر ، کاج ، بلوط ، فندق ، کائوچو ، سماق و مواد شیمیایی دیگر ، جنس انعطاف پذیری به نام چرم به دست می آید.

با توجه به منشا و نوع عملیات دباغی که بر روی پوست حیوانات صورت می گیرد ، انواع چرم مختلفی به دست می آید. در این مقاله به معرفی انواع چرم و کاربردهایی که دارند پرداخته می شود.

شاید پیش آمده باشد که وارد فروشگاه های چرم می شوید و...

  • انتشار: اردیبهشت 11، 1398
  • نویسنده: amir farshchi
  • موضوع: اخبار سایت

انواع چرم را بهتر بشناسید

چرم جنسی است که از دبّاغی پوست حیوانات مختلف ، به‌ ویژه گاو به‌ دست می ‌آید. فرایند دبّاغی ، پوست فسادپذیر را به یک ماده ی طبیعی پایدار ، دائمی و انعطاف ‌پذیر جهت کاربردهای گوناگون تبدیل می‌ کند.

از ترکیب پوست جانوران با مواد مختلف مانند زاج سفید ، پوست درخت صنوبر ، کاج ، بلوط ، فندق ، کائوچو ، سماق و مواد شیمیایی دیگر ، جنس انعطاف پذیری به نام چرم به دست می آید.

با توجه به منشا و نوع عملیات دباغی که بر روی پوست حیوانات صورت می گیرد ، انواع چرم مختلفی به دست می آید. در این مقاله به معرفی انواع چرم و کاربردهایی که دارند پرداخته می شود.

شاید پیش آمده باشد که وارد فروشگاه های چرم می شوید و تنوع و رنگ آنها باعث می شود که هدف خود را فراموش کرده با صرف هزینه بسیاری مقدار زیاد چرم خریده که نهایتا نمی دانید با آن چه کنید.
 

انواع چرم

چرم سنگین

چرم سنگین از پوست حیواناتی مانند گاو ، گاومیش ، گوساله و شتر و …به دست می آید. چرم سنگین بهترین نوع جهت استفاده های معمول می باشد و دارای بیشترین مقاومت و زیباترین رخ در میان دیگر انواع است.

این چرم‌ ها دارای الیاف متراکمی هستند و به همین دلیل از مقاومت بالایی برخوردار می ‌باشند. سطح آنها صاف (در اصطلاح بدون گرین می‌باشند).

به صورت نرم و خشک و در ضخامت‌های مختلف تهیه می ‌گردنند.

گرین یا فول گرین ، چرمی است که لایه لایه نشده و رویه یا رخ آن (محل رویش پشم یا موی حیوان) ساییده نشده باشد.

این نوع چرم به علت استحکام و مقاومت بالا به مصرف در زیره و رویه کفش ، ساخت کیف های دستی و جیبی مرغوب و یا تسمه های ماشین آلات صنعتی و …می رسد.

چرم نیمه سنگین

چرم نیمه سنگین از پوست حیواناتی مانند کروکودیل و شتر مرغ به دست می آید و به علت کمیاب و گران قیمت بودن بیشتر در ساخت محصولاتی که جنبه تزیینی دارند و یا لوکس محسوب می شوند مورد استفاده قرار می گیرد.


 

چرم سبک

چرم سبک از پوست‌های گوسفند ، بز، بزغاله و بره به ‌دست می ‌آید. این چرم نازک و سبک است و از آن بیشتر برای دوخت لباس ، کلاه ، دستکش ، کفی کفش و… استفاده می ‌شود ، از نوع کیفیت پایین تر آن به عنوان آستری کفش و لباس استفاده می گردد که در بازار به نام چرم میشن شناخته میشود.

تراکم الیاف چرم بزی از چرم گاوی کمتر ولی از چرم گوسفندی بیشتر است لذا دارای مقاومت خوبی می‌باشد.

با توجه به وضوح رویش محل مو بر روی چرم بزی ، این چرم را به راحتی می‌ توان از دیگر چرم‌ ها تشخیص داد. چرم بزی نسبت به چرم ‌های دیگر نسبتاً انعطاف پذیرتر و سبک ‌تر است.

با توجه به تهیه این چرم به دو صورت نرم و خشک از آنها بیشتر در تهیه انواع کیف و کفش زنانه استفاده می‌ گردد.

چرم گاوی

چرم گاوی چرمی با دوام و مقاوم است که با وجود تولید الیاف پیشرفته ، همچنان در بسیاری موارد همچون دستکش ایمنی در کاربردهای شیمیایی و پوشش حرفه‌ ای موتور سواری از بهترین انتخاب‌ ها است .این نوع چرم دارای الیاف متراکم است به همین دلیل مقاومت بالایی دارد ، سطح آن صاف و در اصطلاح بدون گرین می باشد ، بر اساس مورد مصرف به صورت نرم و خشک در ضخامت های متفاوت ارائه می شود کاربرد عمومی آن در تهیه کفش و انواع کیف گاهی در تهیه لباس و دستکش هم از آن استفاده می گردد.

چرم گوسفندی

تراکم الیاف این چرم‌ ها نسبت به بقیه چرم‌ها کمتر است لذا مقاومت چرم‌ های گاوی و گوساله‌ ای را ندارند.

چرم گوسفندی چرمی زیبا ، با قیمت مناسب می ‌باشد و سطح آنها همچون سطح چرم‌ های گاوی صاف می ‌باشد. با توجه به لطافت و سبکی که این چرم ‌ها دارند از آنها بیشتر در تهیه کیف و لباس و دستکش استفاده می ‌گردد و دوام خوبی دارد.

چرم بزی

تراکم الیاف آن به نسبت چرم گاوی کمتر ولی از چرم گوسفندی بیشتر است و مقاومت بالایی دارد. محل خروج مو به وضوح بر روی چرم مشاهده می شود و به راحتی از سایر چرم ها قابل تشخیص است. با توجه به کاربرد آن به دو صورت نرم و خشک ارائه می شود. موارد مصرف آن در انواع کیف و کفش زنانه می باشد.

چرم کرومی ‌چاپی

چرمی است که مواد اصلی در دبّاغی آن بر پایه کروم است و بر سطح برخی چرم های کرومی که رویه نا مرغوبی دارند طرحی را بصورت مصنوعی چاپ میکنند که به آن کرومی چاپی می گویند. این کار را با چرم‌ های نامرغوب گاوی انجام می ‌دهند.

چرم جیر

این نوع چرم که از پوست گوساله و بز تهیه می‌ شود با توجه به پرداختی که بر روی آن صورت می ‌گیرد دارای سطحی گوشتی (مخملی) می ‌باشد.

تفاوت ظاهری چرم جیر با چرم اشبالت در پرزدار بودن لایه داخلی آن ، رخ دار بودنش و لطافت بالای آن است.

چرم اشبالتی

چرم اشبالت ، نوع گاوی چرم جیر است. برای به دست آوردن این چرم شبیه جیر ، چرم‌ های ضخیم گاوی را ورقه‌ ورقه می ‌کنند و بعد جیرسازی را انجام می ‌دهند و نسبت به جیر سطح پایین تر محسوب و طبقه بندی می گردد. در حقیقت چرم اشبالت از لایه داخلی و لایه میانی چرم گاو تهیه می ‌گردد.

چرم نبوک

چرمی است که مانند جیر و اشبالت دارای رخ مخملی می باشد اما با ظرافت بسیار پرداخت شده و دارای سطحی لطیف است.

چرم ورنی (لاکی)

این نوع چرم را با پوست گاو و گوساله درست می‌کنند و رویه آن را با لعاب لاکی پوشش می ‌دهند.

چرم گیاهی

این نوع چرم که تنها مراحل اولیه رنگرزی بر روی آن صورت می ‌گیرد از مرغوبیت چندان مناسبی برخوردار نیست.

از این نوع چرم بیشتر جهت آستری کفش و کیف استفاده می‌ گردد.

البته در هنرهای نقاشی روی چرم و همچنین خطاطی روی چرم از این نوع چرم استفاده می‌گردد.این چرم در بازار به رنگ‌های کرم و اُکر یافت می‌شود.

در دبّاغی این نوع چرم از مواد و رنگهای شیمیایی استفاده نمی شود و به جای آن از رنگهای گیاهی و مواد و روغنهای حیوانی استفاده می گردد. این نوع به علت دارا بودن بیشترین سازگاری با محیط زیست و عدم ایجاد عوارض در اثر تماس با پوست انسان ، از بهترین انواع دبّاغی به شمار می رود.

این نوع چرم ، انعطاف ‌پذیر بوده و رنگ آن قهوه‌ ای‌ ست که میزان رنگش به ترکیب شیمیایی و رنگ پوست بازمی ‌گردد. چرم گیاهی در آب پایدار نیست ؛ بی‌ رنگ می ‌شود و اگر پس از خیس شدن ، خشکش کنید ، چروک گشته و از انعطاف ‌پذیری و نرمی ‌اش کاسته خواهد شد.

چرم روسی

همانطور که از نام این نوع چرم بر می‌آید ، نخستین بار در روسیه تهیه شده است. عمل پوست پیرایی با استفاده از پوست درختهای بید و غان انجام می ‌شد. این نوع چرم با بوی خوشایندی که داشت ، شناخته می ‌شد که به بوی خوش روغن درخت غان مربوط است. امروزه تولید اینگونه چرم ، دیگر مخصوص کشور روسیه نیست و در بسیاری از کشورها با استفاده از مواد پوست پیرایی گیاهی ، تولید می‌ شود. از این نوع چرم برای صحافی کتاب ، ساخت کیف بغلی ، چمدان و لباس استفاده می ‌شود.

چرم اسپانیایی

این نوع چرم ، در واقع نوعی چرم مراکشی است. امروزه این نوع چرمها را از پوست اسب با کیفیت مرغوب به روش پوست پیرایی گیاهی تولید می ‌کنند. این نوع چرم ‌ها را از روی داخلی پرداخت می ‌کنند. چرم تولید شده بسیار محکم و همچنین ضد آب است. از این چرم ، در ساخت کفش ‌های مردانه مرغوب استفاده می‌شود.

چرم مراکشی

این نوع چرم با محکم ‌ترین انواع چرم‌ ها برابری می ‌کند. در عین حال ، بسیار نرم و قابل انعطاف است. در زمانهای گذشته چرم مراکشی را با دوختن پوست‌ ها ، دباغی می ‌کردند در آن روش ، پوست را به شکل مشک ، کشکول یا در می‌ آورند. سیس آن را با مقداری سماق پر می ‌کردند و در ظرف‌ های پرشده از همان محلول شناور می‌ ساختند. سپس بوسیله تیغه‌ های چوبی در حال چرخیدن ، به روی پوست ضربه‌ هایی وارد می ‌شد و به ساخت چرم کمک می ‌کرد.از این نوع چرم بیشتر برای صحافی کتابها استفاده می ‌شد. امروزه این چرم‌ ها برای تهیه کالاهای چرمی ظریف مانند کیف‌ های زنانه ، کیف ‌های دستی و جیبی مردانه استفاده می‌ شود.

چرم دانه دار یک رویه

این نوع چرم ‌ها از لایه خارجی پوست استفاده می ‌شود، که پوست سمباده خورده و پردازش می ‌شود تا علایم و نشانه‌ های طبیعی پوست از آن حذف شود ، و همین امر باعث ایجاد بافت صاف و دوام بالای کیف می‌شود ، هر چند پردازش و کاری که روی این نوع چرم انجام می ‌شود ، از عمر واقعی آن می‌ کاهد.

چرم هورس

از انواع چرم های طبیعی بزی ، گاوی و شتری می توان هورس تولید نمود. چرم بزی هورس یکی از انواع محبوب بوده که به خاطر نوع فینیش اش برخوردار از رخی بسیار زیبا و جذاب می باشد.

چرم دانه دار کامل

از لایه خارجی پوست استفاده می ‌شود ولی پردازش نمی‌ گردد ، نشانه ‌های طبیعی در این چرم مشهود است ، محکم‌ ترین و بادوام ترین نوع چرم هستند.

پوست کروکودیل ها و سوسمارها

این حیوانات ،‌ پوست زیبایی دارند و از روی نقش‌ های بزرگ به راحتی می‌ توانند تشخیص داده شوند. این پوست ها ، به اندازه‌ ای شهرت دارند که برای ساخت تقلبی آنها با پرس ‌های فولادی ، نقش ‌های سوسمار را بر روی پوست گاو ، نقش و ثابت می‌ کنند. پوست سوسمار ، بیشتر از پوست کروکودیل مورد استفاده قرار می‌ گیرد و برای ساخت چمدانهای درجه یک ، کیفهای زنانه و کفشهای مرغوب درجه یک استفاده می‌ شود.

پوست مار و مارمولک

این نوع پوست ، بسیار نازک و در عین حال محکم است. وقتی که پوست پیرایی می‌ شود ، ترک نمی‌ خورد و آبرفتگی و کشیدگی پیدا نمی ‌کند و دوام و استحکام زیادی دارد. پوست مارمولکها ، گرانتر از پوست مارها است. از یک مارمولک می‌‌ توان حدود ۳۰ سانتیمتر مربع پوست بدست آورد.

پوست پرندگان

پوست پرندگانی که برای استفاده از پر و بالشان پرورش می‌یابند، تنها در صورتی به چرم تبدیل می‌شوند که پرنده ، مرده یا کشته شود.

پوست ماهی

در میان ماهی ‌ها ، کوسه دارای مناسبترین پوست برای تولید چرم است. چرم موسوم به شاگرین از پوست این حیوان ساخته می‌شود.

چرم مصنوعی

چرم مصنوعی PVC )پی وی سی) و PU ) پلی اورتان) ترکیبی از یک لایه روکش به نام Skin و یک لایه اسفنج از جنس PVC یا PU است که بر روی پارچه پوشش داده می شود. محصول به دست آمده از این راه همان ظاهر و احساس چرم طبیعی را دارد و از طرفی چرم مصنوعی ارزانتر است.

درجه‌‌‌ بندی انواع چرم

چرم درجه یک چرمی است که:دارای رخی کاملاً سالم باشد.

هیچگونه اثر بریدگی یا بیماری و یا اصطلاحاً کارد مال در سطح آن دیده نشود.

در سطح خارجی آن بقایای جراحت، مرض یا علامت گندیدگی و فساد نباشد.

پشت چرم (نطع چرم) لش دار باشد (یعنی دارای ضخامت کافی باشد).

در صورت داشتن ضایعات ، ضایعات محدود به ۱ تا ۲ مورد باشد و فاصله این ضایعات تا لبه چرم بیشتر از ۳ سانتیمتر نباشد.در نهایت فرم اصلی خود را کاملاً حفظ کرده باشد.

چرم درجه دو چرمی است که: آثار بریدگی ، عیوب و ضایعات آن کمتر از یک پنجم کل چرم باشد.

ضایعات متراکم بوده و فاصله این ضایعات از لبه چرم بیشتر از ۳ سانتیمتر نباشد. ضایعات در امتداد ستون فقرات یعنی در وسط چرم نباشد.

چرم درجه سه چرمی است که:آثار بریدگی ، عیوب و ضایعات آن بیشتر از یک پنجم کل چرم نباشد. ضایعات در روی چرم پراکنده نباشند.

در روی سطح چرم یک یا دو نقطه فساد، بقایای زخم و جراحت دیده شود.

چرم درجه چهار چرمی است که: چنانچه ضایعات چرم درجه سه (بریدگی و جراحات) در امتداد ستون فقرات(یعنی در وسط چرم) باشد این چرم چرم درجه چهار نامیده می‌ شود.